Bergermeer gasopslag - Vragen- en antwoorden

De ministeries van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie en Infrastructuur & Milieu bepalen of de gasopslag er komt. Voor zover wij weten zien zij geen reden om van de gasopslag onder de Bergermeer af te zien. Diverse partijen, waaronder de Stichting Gasalarm2, Natuurmonumenten. Stichting Beheerschap Boekelermeer en Milieudefensie hebben beroep ingesteld bij de Raad van State. Er is ook een voorlopige voorziening aangevraagd om de werkzaamheden van Taqa stil te leggen zolang de beroepsprocedure nog loopt. Op 26 juli jl. vond de zitting plaats bij de Raad van State. Advocatenkantoor Houthoff Buruma pleitte namens het bestuur van gemeente Bergen, de Stichting Ondergrondse Opslag Bergermeer en inwoners van Alkmaar en Bergen die nabij de puttenlocatie wonen. Ook de gemeente heeft, samen met enkele bewoners en de Stichting Ondergrondse Opslag Bergermeer beroep ingesteld. Ook zijn vanuit diverse partijen verzoeken bij de Raad neergelegd om de plannen stil te leggen. De verwachting is dat eind 2011 meer duidelijkheid komt of en in welke vorm de plannen voor gasopslag door kunnen gaan. 

Door Taqa wordt gestreefd naar een werkende gasopslag in 2013. Alle vergunningen moeten verleend zijn voordat gestart kan worden met de werkzaamheden. Gemeente Bergen heeft op 2 juni 2010 besloten de dertien benodigde vergunningen en ontheffingen niet te verlenen.

Inmiddels hebben het ontwerp-Rijksinpassingsplan, het Rijksinpassingsplan en het Inpassingsplan ter inzage gelegen. Tegen het Inpassingsplan is uitsluitend nog het instellen van beroep bij de Raad van State mogelijk. De gemeente en andere partijen hebben dit gedaan. In de periode juli-december 2011 zal de Raad van State uitspraak moeten doen over de ingediende beroepschriften. Door de Crisis- en Herstelwet is het mogelijk dat de Gemeente door de Raad van State niet-ontvankelijk wordt verklaard.

Volgens het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie raken de Nederlandse gasvelden uitgeput. Nederland wordt daarom volgens het ministerie op termijn afhankelijk van geïmporteerd gas. Bij grote vraag, bijvoorbeeld in een koude winter, moet Nederland over een gasvoorraad kunnen beschikken. Het gasveld Bergermeer heeft volgens het ministerie en de initiatiefnemer de juiste eigenschappen qua gesteente en omvang om voor deze doeleinden gas in op te slaan. De gemeente betwist dit en vindt de argumentatie van het nationale belang onvoldoende. Ze baseert zich daarbij op onderzoeken van ECN en de Brattle Group.

De gemeente is in principe verantwoordelijk voor het verlenen van de vergunningen die worden aangevraagd door de initiatiefnemer. Als deze vergunningaanvragen binnen het Rijksinpassingsplan vallen is de gemeente in principe verplicht deze te verlenen. Wanneer de gemeente besluit de vergunningen niet te verlenen, zal het ministerie de vergunningen verlenen in het kader van de Rijkscoördinatieregeling. Gemeente Bergen heeft op 2 juni 2010 besloten de vergunningen niet te verlenen. De ministers zullen het verlenen van de vergunningen waarschijnlijk gaan overnemen bij de definitieve besluitvorming. Via diverse juridische procedures heeft de Gemeente getracht de plannen te laten wijzigen of vervallen. Verder heeft de Gemeente haar uiterste best gedaan om samen met inwoners de Tweede Kamer te overtuigen dat gasopslag op deze locatie niet veilig en niet nodig is. 

Inwoners zullen gedurende een periode van minimaal twee jaar overlast gaan ondervinden van de aanleg van de gasopslag. Overschrijding van de geluidsnormen, geluidbelasting, de natuur die wordt aangetast, onduidelijkheid over de kans op aardschokken en een toename van vrachtverkeer. Uit het geluidsrapport is duidelijk naar voren gekomen dat de wettelijke voorschriften voor geluid in ieder geval worden overschreden bij de Puttenlocatie op de Loterijlanden. Voor inwoners die binnen 350 meter van de voortoren wonen gaat het om 40 tot 47 dBa. Ondanks de overschrijding van de geluidsnormen hebben de betrokken ministeries toch de vergunningen verleend. De omwonenden moeten het doen met een aanbod van Taqa tot geluidsisolatie aan hun woning.  

Er zijn veel zienswijzen binnengekomen op de milieueffectrapportage maar ook op het Rijksinpassingsplan, de meeste tegen de plannen om gas op te slaan in het Bergermeerveld. Dat varieert van inwoners van Alkmaar, Egmond en Bergen, Natuurmonumenten, ondernemers van de Boekelermeer, de provincie Noord-Holland en de gemeenten Alkmaar, Heiloo en Schermer. De gemeenten Alkmaar, Heiloo en Schermer zijn financieel gecompenseerd en hebben inmiddels ingestemd met de plannen van de ministeries en Taqa. Bergen blijft van mening dat het project hier in de regio niet door mag gaan. 

In eerste instantie bij de veroorzaker van de overlast, dus bij Taqa. U kunt de gemeente informeren over uw klachten zodat we eventueel een rol kunnen spelen in gesprekken met Taqa en de betrokken ministeries.

De zwaarste had een kracht had van 3.5 op de schaal van Richter, de zwaarste in Nederland veroorzaakt door gaswinning, met ruim 150 schademeldingen. Uit aanvullend onderzoek door het MIT (Massachusetts Institute of Technology) blijkt dat de kans op bevingen toeneemt bij het in- en uitpompen van gas. Zij geven aan dat zich een beving van maximaal 3,9 op de schaal van Richter kan voordoen. Dit is een van de voornaamste redenen voor Gemeente Bergen om de vergunningen en ontheffingen te weigeren.

Eigenaren kunnen hun bezit hier niet tegen verzekeren en moeten aantonen dat hun schade is veroorzaakt door de beving. De initiatiefnemer moet de schade vergoeden. Wij raden u aan u goed te laten informeren over het aantonen dat de schade is veroorzaakt door de beving. U kunt bijvoorbeeld een nulmeting aan eigen huis laten uitvoeren. De kosten hiervan zullen voor eigen rekening zijn, voordeel is wel dat als u een nulmeting doet, u bewijs heeft dat de schade niet daarvoor al bestond. De Technische commissie voor bodembeweging regelt de schadeafhandeling. 

Staattoezicht op de mijnen houdt toezicht op de veiligheid van de installaties en werkzaamheden. Ten aanzien van het voorkomen van bevingen kunnen weinig maatregelen worden genomen. TNO heeft een boringswijze geadviseerd. Taqa volgt deze aanbevelingen op.

Het (zwaar) verkeer in de regio zal tijdelijk toenemen. Het boren maar ook produceren van gas zorgt voor extra vrachtverkeer. Er zullen adequate verkeersmaatregelen genomen moeten worden om de overlast te beperken.

Voor wat betreft het Rijksinpassingsplan (RIP) is er geen formele rol voor de Tweede Kamer weggelegd. De Tweede Kamer heeft echter wel een controlerende rol. De Ministers van EZ en VROM stellen een Rijksinpassingsplan op en uiteindelijk stellen zij dit Rijksinpassingsplan ook vast.

De procedure loopt bij de Raad van State. Omdat het dossier zeer ingewikkeld is, heeft de Raad van State besloten zich  nader te laten adviseren door haar onderzoeksbureau, STAB. STAB voert momenteel ook gesprekken met inwoners die een bezwaarschrift hebben ingediend tegen de tussentijdse drukverhoging in het ondergrondse gasveld.

Wij kunnen ons de frustratie voorstellen. De gemeente heeft haar  zorgen kunnen uiten richting de Tweede Kamer. Dit heeft uiteindelijk niet tot het resultaat geleid dat we wilden zien. De volgende stap is ontevredenheid over de procedure voorleggen bij de Raad van State: hoe kan het zijn dat er al in 2009 overeenkomsten zijn getekend door drie partijen, terwijl de ruimtelijke procedure nog niet was opgestart? Kun je dat soort overeenkomsten al tekenen terwijl je de ruimtelijke procedure nog door moet lopen, en heeft die procedure dan nog zin?

We zijn nu bezig te onderzoeken of we dat hard kunnen krijgen. Er zou toentertijd een overeenkomst zijn ondertekend zijn, maar deze is tot op heden niet gevonden. Er zou staan dat bij de beëindiging van de mijnbouwactiviteit, het veld in oorspronkelijke staat hersteld zou worden.

Dit is een lastig, technisch verhaal. Het geluidsrapport spreekt van geluidscontouren om de plek van de boortoren; elke keer dat de boortoren verplaatst, verandert de contour. Wel duidelijk is dat de wettelijke voorschriften voor geluid in ieder geval worden overschreden bij de puttenlocatie. Voor inwoners die binnen 350 meter van de boortoren leven gaat het om 47 tot 40 dBa. Je moet dit vooral zien in vergelijking tot hoe rustig het gebied nu is. Hoe meer bijgeluiden er zijn, van bijvoorbeeld weg- of vliegverkeer, hoe minder het geluid van de boortorens zal opvallen. Het gebied is nu relatief stil, dus we verwachten dat de boortoren zeker geluidsoverlast gaat veroorzaken, vooral in de nacht.

Volgens de regels vindt handhaving plaats door het meest betrokken bevoegde gezag. We gaan  met het ministerie  in gesprek om duidelijkheid te krijgen over de vraag wie dat in dit geval is.

Daarom maken wij hier ook bezwaar tegen. Op het moment dat wij constateren dat de regels overschreden worden, leggen wij dit voor aan de Raad van State. De vergunningverlener heeft nu beoordeeld dat de achterliggende rapportages afdoende zijn, en het te produceren geluid acceptabel is.

Hier willen we nog niet op vooruit lopen. Na de uitspraak kunnen we dit overwegen. Het is wel een mogelijkheid.

Dat maakt deel uit van ons beroep.

Het ministerie van Economische Zaken heeft een gasrotondestrategie. Zij hebben een Engels bureau gevraagd om dit economisch door te lichten. Het gaat om de Brattle group. Gas opslaan in lege velden noemt dit onderzoeksinstituut de zwakke schakel van de gasrotondestrategie, Het is dus de vraag of het iets oplevert. Gasopslag in het Bergermeerveld is in het rapport al als een gegeven opgenomen, de onderbouwing daarvoor ontbreekt echter in het rapport.

Voor zover wij weten gebeurt dat niet.

U kunt een planschadeclaim indienen als u aan kunt tonen dat de waarde van uw woning gedaald is. Maar als het goed is gaat dit al vanzelf, aangezien de WOZ-waarde van woningen regelmatig getaxeerd wordt. Daarbij worden ook omgevingsfactoren meegenomen.

Er zijn niet echt contouren voor het claimen van planschade. Voor het bepalen van woningen die in aanmerking komen voor een nul-onderzoek zal wel gekeken worden naar de staat en de plek in de gemeente. Als er echter een beving optreedt dan zal TAQA verantwoordelijk zijn voor de hiermee gepaard gaande  schade, ongeacht de plek.

In de convenanten tussen de gemeente en Taqa zou een tweetal nulmetingen opgenomen moeten worden: één voor schade tijdens de bouw en één die inzicht moet geven wat er gebeurd als er schade optreedt bij een aardbeving. De gemeente heeft de convenanten nog niet getekend, omdat er nog nadere vragen vanuit de raad waren. We zijn nog met hen in gesprek om de convenanten aan te laten passen.
De tweede optie is op eigen initiatief een nulmeting aan uw eigen huis uit te laten voeren.
Antwoord Gasalarm2: Wij zijn op het moment de behoefte aan een 0-meting aan het inventariseren zodat we wellicht door groot in te kopen korting kunnen bedingen op het uitvoeren en notarieel laten vastleggen van de 0-meting. De kosten zijn aan de hoge kant, aan de andere kant is het wel zo dat u als u zo’n nulmeting doet, bewijs heeft dat schade niet daarvoor al bestond en de kans groter wordt dat de ontstane schade wordt uitgekeerd.

Er is een aantal beïnvloedingsmogelijkheden geweest waar iedereen, incl. inwoners, gebruik van heeft gemaakt. Het heeft een bepaald effect gehad, maar niet wat we wilden. De rechter doet niets meer dan naar juridische afwegingen kijken.