Bestuurlijke toekomst gemeente Bergen

Hoe blijft de gemeente Bergen ook in de toekomst sterk, voor inwoners, ondernemers en partners? Dat onderzoekt de gemeenteraad. De uitkomsten bespreekt de raad in openbare vergaderingen.

Toekomstverkenning

In 2025 is de gemeenteraad gestart met een toekomstverkenning. Die bestaat uit 2 delen.

In het 1e deel kijken we naar de onderzoeksvragen: wie zijn wij als gemeente, welke ontwikkelingen komen op ons af en hoe willen wij dat de gemeente Bergen er in 2040 uitziet? Dit deel gaat dus over de uitgangssituatie, uitgangspunten en uitdagingen. Een representatieve groep inwoners heeft hiervoor belangrijke informatie gegeven. Uit die informatie komt het volgende duidelijk naar voren: een grote meerderheid vindt het heel belangrijk dat de identiteit van de dorpen behouden blijft, maar tegelijkertijd dat de zelfstandigheid van de gemeente Bergen niet tot elke prijs behouden kan worden. Want inwoners willen niet dat de gemeente hen veel meer geld gaat kosten. De uitkomsten van dit 1e deel zijn op 6 november 2025 door de gemeenteraad vastgesteld.

Op basis van deze uitkomsten is in het 2e deel onderzocht welke bestuursvorm nodig is om de wensen, uitdagingen en ambities voor de komende jaren waar te maken. Met andere woorden: hoe houden we de gemeente Bergen toekomstbestendig? De uitkomsten van het onderzoek zijn op 29 januari 2026 besproken in de gemeenteraad.

Verder onderzoek

Uit dit 2e deel blijkt dat de gemeente Bergen mogelijk niet toekomstbestendig genoeg is om zelfstandig te blijven. Dan zou het verstandig kunnen zijn om te gaan fuseren met een of meer andere gemeenten.

Daarom heeft de gemeenteraad de 3 bestuursvormen gelijktijdig en gelijkwaardig laten onderzoeken:

Een bestuurlijke fusie binnen de BUCH-gemeenten.
Een zelfstandige gemeente met een zogenaamde dienstverleningsconstructie en/of met gemeenschappelijke regelingen Dat wil zeggen: de gemeente Bergen blijft zelfstandig, maar neemt bij omliggende gemeentediensten af.
Een bestuurlijke fusie met de gemeente Alkmaar.

BUCH staat voor Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo; deze 4 gemeenten werken al geruime tijd ambtelijk samen. Een raadswerkgroep van de gemeente Bergen is actief betrokken bij de gesprekken binnen de BUCH over een gezamenlijke bestuurlijke toekomst. Tegelijkertijd lopen de onderzoeken naar de andere bestuursvormen. Ook de gemeenten Uitgeest, Castricum en Heiloo hebben bestuurskrachtonderzoeken en denken na over hun bestuurlijke toekomst. Een van de opties die ze verkennen, is of ze samen 1 nieuwe gemeente willen worden.

Beoordeling 3 bestuursvormen

Om de 3 bestuursvormen goed te kunnen vergelijken, zijn ze op dezelfde manier onderzocht. Dat is gedaan aan de hand van een afwegingskader met 6 onderwerpen:

Bestuurlijke kracht en sturingsvermogen.
Organisatiekracht en ontwikkelvermogen.
Financiële robuustheid en wendbaarheid.
Efficiëntie, productiviteit en nabijheid.
Bestuurbaarheid en culturele frictie.
Verandercomplexiteit, tijd en uitvoerbaarheid.

Is de organisatie sterk genoeg? Kan de gemeente goed bestuurd worden? Blijft het bestuur dichtbij voor inwoners? Ook is gekeken naar de positie in de regio, hoe groot de verandering is en hoeveel tijd die kost. Het onderzoek naar de 3 mogelijke bestuursvormen is nu afgerond. Het onderzoeksrapport sluit af met aanbevelingen voor de volgende stap.

Maatschappelijke waarden

De gemeente Bergen blijft zorgvuldig werken en zal inwoners en partners ook in het vervolgproces actief blijven betrekken bij de ontwikkeling van haar toekomstplannen. Op dit moment wordt er gewerkt aan een participatieaanpak. Naar verwachting wordt deze participatieaanpak in de raadsvergadering van eind november 2026 vastgesteld.

De openbare agenda’s van de gemeenteraad staan op het Raadsinformatiesysteem(Verwijst naar een externe website).

Bestuurlijk proces

De gemeente Bergen doet de bestuurlijke toekomstverkenning zorgvuldig en stapsgewijs. Pas nadat de onderzoeken zijn opgeleverd en aan de gemeenteraad zijn gepresenteerd, volgt het verdere bestuurlijke proces naar besluitvorming.
In de tijdlijn hieronder ziet u de belangrijkste stappen die tot nu toe zijn gezet.

Tijdlijn van de toekomstverkenning 2025 - 2026

2025 april - oktober

Deel 1: Identiteit, opgaven en toekomstwensen

17 april 2025 - De raad besluit tot een toekomstverkenning. Een raadswerkgroep begeleidt de toekomstverkenning.
september 2025 - Inwoners dachten mee via een vragenlijst. De vragen gingen over wonen en leefomgeving, de belangrijkste opgaven, verbondenheid met de eigen kern en de bestuurlijke toekomst.

2025 oktober - december

Deel 2: Bestuurlijke opties

6 november 2025 - De raad stelt de uitkomsten van deel 1 vast.
19 december 2025 - Eindrapport deel 2 over de bestuurlijke opties.

2026 januari - april

Verkiezingstijd en installatie nieuwe raad

29 januari 2026 - De raad besluit 3 bestuursvormen nader te onderzoeken en mee te doen aan de gezamenlijke BUCH-fusieverkenning.
2 februari 2026 - Gezamenlijke verkenning met Uitgeest, Castricum en Heiloo.

2026 juni - oktober

Deel 3: Drie bestuursvormen onderzocht

3 juni 2026 - Start onderzoek naar de 3 bestuursvormen.
1 juli 2026 - Start traject participatieaanpak.

2026 november - heden

Bespreken in de gemeenteraad

18 november 2026 - Extra vergadering van de Algemene Raadscommissie. De raad bespreekt 3 stukken: het onderzoek naar de 3 bestuursvormen, het plan om inwoners te betrekken en het ontwerp raadskader BUCH.
26 november 2026 - Extra raadsvergadering over dezelfde 3 stukken.

Tijdlijn bestuurlijke toekomst 2025-2026

Nieuwsberichten

Hieronder vindt u de geplaatste nieuwsberichten met de meest recente bovenaan.

Meer informatie

Hieronder vindt u de onderzoeken en de besluiten van de gemeenteraad, met de meest recente bovenaan. De stukken staan in het raadsinformatiesysteem(Verwijst naar een externe website) van de gemeenteraad.

Contact

Voor vragen over de bestuurlijke toekomst van Bergen kunt u een mail sturen naar:

bureaugriffier@bergen-nh.nl(Verwijst naar een e-mailadres)