Bestuurlijke toekomst gemeente Bergen

De gemeenteraad van Bergen wil de gemeente Bergen toekomstbestendig houden op de manier die past bij de inwoners, ondernemers en partners van de gemeente; kortom op de manier zoals wij dat willen in de gemeente Bergen.

De gemeente laat daarom onderzoeken wat daarvoor nodig is. De uitkomsten van de onderzoeken worden uiteindelijk besproken in de gemeenteraad.

Toekomstverkenning

De gemeenteraad van Bergen kijkt vooruit naar de toekomst van onze gemeente. In 2025 is daarom gestart met een toekomstverkenning, die uit 2 delen bestaat.

In het eerste deel staan de volgende centrale onderzoeksvragen: wie zijn wij als gemeente, welke ontwikkelingen komen op ons af en hoe willen wij dat Bergen er in 2040 uitziet? Dit deel gaat dus over de uitgangssituatie, uitgangspunten en uitdagingen. Een representatieve groep inwoners heeft hiervoor waardevolle input gegeven. Uit die input komen 2 zaken heel duidelijk naar voren: een grote meerderheid vindt het heel belangrijk dat de identiteit van de dorpen behouden blijft, maar tegelijkertijd dat de zelfstandigheid van de gemeente Bergen niet tot elke prijs behouden kan worden. Want inwoners willen niet dat de gemeente hen veel meer geld gaat kosten. De uitkomsten van dit eerste deel zijn op 6 november 2025 door de gemeenteraad vastgesteld.

Op basis van deze uitkomsten is in het tweede deel van het onderzoek onderzocht welke bestuursvorm nodig is om de wensen, uitdagingen en ambities voor de komende jaren waar te maken. Met andere woorden: hoe houden we de gemeente Bergen toekomstbestendig op de manier zoals wij dat willen? De uitkomsten van het onderzoek zijn op 29 januari besproken in de gemeenteraad.

Nader onderzoek

Uit dit onderzoek blijkt dat de gemeente Bergen mogelijk niet toekomstbestendig genoeg is om zelfstandig te blijven. Dan zou het verstandig kunnen zijn om te gaan fuseren met een of meer andere gemeenten.
Daarom wil de gemeenteraad nader onderzoek doen en 3 bestuursvormen gelijktijdig en gelijkwaardig onder de loep nemen:

Een bestuurlijke fusie in BUCH-verband
Een zelfstandige gemeente met een zogenaamde dienstverleningsconstructie en/of met gemeenschappelijke regelingen (de gemeente Bergen blijft zelfstandig, maar neemt bij omliggende gemeentediensten af).
Een bestuurlijke fusie met de gemeente Alkmaar.

BUCH staat voor Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo; deze 4 gemeenten werken al geruime tijd ambtelijk samen. Een raadswerkgroep van de gemeente Bergen is daarom bereid actief bij te dragen aan de gesprekken binnen de BUCH over een gezamenlijke bestuurlijke toekomst. Tegelijkertijd zullen de onderzoeken naar de andere bestuursvormen lopen. Ook de gemeenten Uitgeest, Castricum en Heiloo hebben bestuurskrachtonderzoeken gedaan en denken na over hun bestuurlijke toekomst.

Beoordeling 3 bestuursvormen

Om de 3 bestuursvormen goed te kunnen vergelijken, worden ze alle 3 op dezelfde criteria onderzocht. Dat gebeurt aan de hand van een afwegingskader met zes onderwerpen:

Bestuurlijke kracht en sturingsvermogen.
Organisatiekracht en ontwikkelvermogen.
Financiële robuustheid en wendbaarheid.
Efficiëntie, productiviteit en nabijheid.
Bestuurbaarheid en culturele frictie.
Verandercomplexiteit, tijd en uitvoerbaarheid.

Maatschappelijke waarden

De gemeente Bergen blijft zorgvuldig te werk gaan en zal inwoners en partners ook in het vervolgproces actief blijven betrekken bij de ontwikkeling van haar toekomstplannen. Op dit moment wordt er gewerkt aan een participatieaanpak. Naar verwachting wordt deze participatieaanpak in de raadsvergadering van eind november vastgesteld.

De openbare agenda’s van de gemeenteraad staan op het Raadsinformatiesysteem(Verwijst naar een externe website).

Bestuurlijk proces

De gemeente Bergen doet de bestuurlijke toekomstverkenning zorgvuldig en stapsgewijs. Pas nadat de onderzoeken zijn opgeleverd en aan de gemeenteraad zijn gepresenteerd, volgt het verdere bestuurlijke proces naar besluitvorming.
In de tijdlijn hieronder ziet u de belangrijkste stappen die tot nu toe zijn gezet.

Tijdlijn van de toekomstverkenning 2025 - 2026

2025 april - oktober

Deel 1 Identiteit, opgaven en toekomstwensen

17 april - De raad besluit tot een toekomstverkenning. Een raadswerkgroep begeleidt de toekomstverkenning.
september - Inwoners dachten mee via een vragenlijst. De vragen gingen over wonen en leefomgeving, de belangrijkste opgaven, verbondenheid met de eigen kern en de bestuurlijke toekomst.

2025 oktober - december

Deel 2 Bestuurlijke opties

6 november - De raad stelt de uitkomsten van deel 1 vast.
19 december - Eindrapport deel 2 over de bestuurlijke opties.

2026 januari - april

Verkiezingstijd en installatie nieuwe raad

29 januari - De raad besluit 3 bestuursvormen nader te onderzoeken en mee te doen aan de gezamenlijke BUCH-fusieverkenning.
2 februari - Gezamenlijke verkenning met Uitgeest, Castricum en Heiloo.

2026 juni - oktober

Deel 3 Drie bestuursvormen onderzocht

3 juni - Start onderzoek naar de 3 bestuursvormen.
1 juli - Start traject participatieaanpak.

Meer informatie

Hieronder vindt u de onderzoeken en de besluiten van de gemeenteraad, met de meest recente bovenaan. De stukken staan in het raadsinformatiesysteem(Verwijst naar een externe website) van de gemeenteraad.

Contact

Voor vragen over de bestuurlijke toekomst van Bergen kunt u een mail sturen naar:

bureaugriffier@bergen-nh.nl(Verwijst naar een e-mailadres)